| چارچوب احتمالاتی بازسازی و تحلیل عدم قطعیت سری‌های جریان در حوضه‌های فاقد آمار |
| کد مقاله : 1006-CONFIHA-FULL |
| نویسندگان |
|
سمیه زارعی دودجی * عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شاهرود |
| چکیده مقاله |
| بازسازی داده‌های هیدرولوژیکی در حوضه‌های فاقد آمار، یکی از چالش‌های بنیادین در مدیریت منابع آب مناطق خشک و نیمه‌خشک است. در این پژوهش، یک چارچوب احتمالاتی نوین برای بازسازی سری‌های جریان سالانه و تحلیل عدم قطعیت مرتبط با آن در محدوده ریز (استان بوشهر) ارائه می‌شود. برخلاف رویکردهای متعارف که صرفاً به برآورد یک مقدار قطعی بسنده می‌کنند، این مطالعه بر کمّی‌سازی عدم قطعیت ناشی از کوتاهی دوره آماری و نقص داده‌ها تمرکز دارد. بدین منظور، ابتدا نواقص آماری ایستگاه هیدرومتری گلوبردگان در بازه ۱۳8۳ تا ۱۳9۷ با استفاده از روش نسبت رواناب به بارش بلندمدت بازسازی شد. سپس، با به‌کارگیری روش شبیه‌سازی مونت‌کارلو و بازنمونه‌گیری بوت‌استرپ، توزیع احتمالاتی آورد سالانه برای دوره‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت استخراج گردید. نتایج نشان می‌دهد که میانگین آورد سالانه حوضه ریز در دوره ۱۳9۴ تا ۱401 برابر 9/12 میلیون مترمکعب با بازه اطمینان ۹۵٪ بین 24/10 و 73/15 میلیون مترمکعب است. تحلیل حساسیت مبتنی بر واریانس نشان می‌دهد که پارامتر بارش با سهم ۶۸٪ بیشترین سهم را در عدم قطعیت کل دارد. هم‌چنین، شاخص عدم قطعیت نسبی (RUI) برای روش‌های مختلف برآورد آورد بین ۴۲٪ تا ۶۷٪ محاسبه شد که بر ضرورت ارائه برآوردهای بازه‌ای به‌جای مقادیر نقطه‌ای تأکید دارد. چارچوب پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان الگویی کارآمد برای سایر حوضه‌های فاقد آمار در مناطق خشک به کار گرفته شود. |
| کلیدواژه ها |
| بازسازی داده، عدم قطعیت، بوت‌استرپ، مونت‌کارلو، حوضه فاقد آمار، محدوده ریز |
| وضعیت: پذیرفته شده |
