هوشمندسازی مدیریت سیلاب در حوضه‌های آبریز تحت تأثیر تغییر اقلیم: مروری بر تلفیق سنجش‌ازدور، مدل‌سازی هیدرولوژیکی و هوش مصنوعی توضیح‌پذیر
کد مقاله : 1041-CONFIHA
نویسندگان
زهرا ابراهیم زاده *
پژوهشگر پسادکتری- گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
چکیده مقاله
تغییر اقلیم و تشدید رخدادهای حدی، ضرورت توسعه رویکردهای هوشمند و تطبیقی برای مدیریت سیلاب در حوضه‌های آبریز را افزایش داده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت تلفیق سنجش‌ازدور، مدل‌سازی هیدرولوژیکی و هوش مصنوعی توضیح‌پذیر در مدیریت سیلاب انجام شد. بدین منظور، مطالعات مرتبط با تمرکز بر پژوهش‌های سال‌های 2020 تا 2026 به‌صورت ساختاریافته مرور شدند. نتایج نشان داد که تلفیق داده‌های چندمنبعی سنجش‌ازدور و زمینی با مدل‌های فرآیندمحور و الگوریتم‌های یادگیری ماشین و عمیق، ظرفیت بالایی برای بهبود پایش و پیش‌بینی سیلاب دارد. همچنین، روش‌های XAI مانند SHAP، LIME و ALE با افزایش تفسیرپذیری مدل‌ها، ارتباط میان پیش‌بینی و تصمیم‌گیری مدیریتی را تقویت می‌کنند. بااین‌حال، عدم‌قطعیت اقلیمی، ناهمگنی داده‌ها و محدودیت تعمیم‌پذیری مدل‌ها همچنان از چالش‌های اصلی کاربرد عملی این رویکردها به شمار می‌روند. بر این اساس، چارچوبی یکپارچه شامل سناریوهای تغییر اقلیم، داده‌های چندمنبعی، مدل‌سازی هیدرولوژیکی و هیدرولیکی، هوش مصنوعی توضیح‌پذیر و پشتیبانی از تصمیم‌گیری برای دستیابی به مدیریت هوشمند و تاب‌آور سیلاب پیشنهاد شد.
کلیدواژه ها
کلمات کلیدی: مدیریت سیلاب، تغییر اقلیم، سنجش‌ازدور، مدل‌سازی هیدرولوژیکی، هوش مصنوعی توضیح‌پذیر
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر