مروری بر مکانیزم آزادسازی فلزات سنگین از رسوبات در محیط های آبی
کد مقاله : 1062-CONFIHA
نویسندگان
مریم تقی زاده *
استادیار،گروه مهندسی عمران، دانشگاه علم و فناوری مازندران، بهشهر، ایران
چکیده مقاله
رسوبات آلوده یکی از مهم‌ترین مخازن ثانویه فلزات سنگین در محیط‌های آبی محسوب می‌شوند و تغییر شرایط شیمیایی و هیدرودینامیکی می‌تواند موجب انتقال مجدد این آلاینده‌ها از رسوب به ستون آب شود. در این پژوهش، با رویکردی تحلیلی-روایتی، مطالعات انجام‌شده درباره مکانیسم‌های آزادسازی فلزات سنگین از رسوبات با تأکید بر عوامل ژئوشیمیایی، بازتعلیق، هیدرودینامیک و شوری بررسی و مقایسه شده است. در مجموع، 12 منبع علمی منتشرشده در بازه زمانی 2004 تا 2025 بررسی شد و مطالعات بر اساس سازوکار غالب آزادسازی و شرایط محیطی مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهد که pH و پتانسیل اکسایش‌و‌کاهش (Eh) از مهم‌ترین عوامل کنترل‌کننده تحرک ژئوشیمیایی فلزات هستند، در حالی که آشفتگی فیزیکی و بازتعلیق رسوب می‌توانند با افزایش سطح تماس رسوب و آب و تغییر شرایط فصل مشترک، انتقال فلزات به ستون آب را تشدید کنند. در آزمایش‌های فلوم موجی، در شرایط روانگرایی بستر، غلظت مس در آب رویی تا حدود 18 برابر حالت انتشار ساکن افزایش یافته است. همچنین، در مطالعات رودخانه‌ای، افزایش سرعت جریان با افزایش غیرخطی شار آزادسازی برخی فلزات همراه بوده است. اثر شوری نیز وابسته به نوع فلز، ویژگی‌های رسوب و مقیاس زمانی فرآیند است و نمی‌توان اثر یکسانی برای آن در تمامی محیط‌ها در نظر گرفت. در مجموع، آزادسازی فلزات از رسوبات حاصل برهم‌کنش فرآیندهای ژئوشیمیایی و هیدرودینامیکی است و ارزیابی واقع‌بینانه آن نیازمند تلفیق داده‌های شیمیایی، ویژگی‌های رسوب و شرایط هیدرودینامیکی است.
کلیدواژه ها
رسوبات آلوده، فلزات سنگین، بازتعلیق ، شوری، هیدرودینامیک
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر