| پیش‌بینی مشخصات پشته رسوبی پایین‌دست جت ریزشی آزاد با استفاده از روش دسته‌بندی گروهی داده‌ها (GMDH) |
| کد مقاله : 1063-CONFIHA |
| نویسندگان |
|
منصوره طاهری1، سیدامین سلامتیان *2 1سازمان نظام مهندسی استان قم 2استادیار گروه عمران دانشگاه شهاب دانش قم |
| چکیده مقاله |
| آبشستگی موضعی پایین‌دست جت‌های ریزشی آزاد، یکی از چالش‌های اصلی در طراحی سازه‌های کنترل شیب در کانال‌های آبرفتی است. در کنار محل و عمق آبشستگی، تشکیل پشته رسوبی در پایین‌دست ناشی از انتقال و ته‌نشینی رسوبات فرسایش‌یافته، نقش مهمی در تعیین محدوده رسوب‌گذاری، برنامه‌ریزی لایروبی و ارزیابی پایداری بستر کانال دارد. روابط تجربی موجود عمدتاً بر عمق آبشستگی متمرکز بوده و کمتر به مشخصات پشته رسوبی پرداخته‌اند. در این تحقیق، از روش دسته‌بندی گروهی داده‌ها GMDH به‌عنوان یک الگوریتم هوشمند، برای مدل‌سازی و پیش‌بینی مشخصات پشته رسوبی پایین‌دست جت ریزشی آزاد استفاده شده است. دو پارامتر بی‌بعد شامل نسبت فاصله بیشینه پشته رسوبی به ارتفاع سازه XD/Z) و نسبت ارتفاع بیشینه پشته رسوبی به ارتفاع سازه hd/Z به‌عنوان خروجی مدل در نظر گرفته شدند. داده‌های آزمایشگاهی استخراج‌شده از تحقیقات پیشین به‌عنوان مجموعه آموزش و آزمون مدل استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل GMDH با دقت بالایی قادر به شناسایی روابط غیرخطی میان پارامترهای هیدرولیکی و رسوبی ورودی و مشخصات پشته رسوبی است، به‌طوری‌که ضریب تبیین (R²) برای XD/Z و hd/Z به‌ترتیب برابر با ۰٫۹۹۱ و 0/998 به‌دست آمد. نتایج نشان می‌دهد که موقعیت و ارتفاع پشته رسوبی بیشتر تحت تأثیر عمق آب پایین‌دست، عرض کانال و ویژگی‌های هندسی سازه قرار دارد. مدل GMDH ابزاری کارآمد و قابل‌اعتماد برای پیش‌بینی مشخصات پشته رسوبی پایین‌دست سازه‌های هیدرولیکی معرفی می‌شود. |
| کلیدواژه ها |
| پشته رسوبی، جت ریزشی آزاد، سازه‌کنترل شیب، دسته‌بندی گروهی داده‌ها GMDH، ارتفاع ریزش جت |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
