| بررسی اثر سیلاب شهری بر تغییرات پارامترهای هیدرولیکی رودخانه‌ها، مطالعه موردی: رودخانه گوهررود شهر رشت |
| کد مقاله : 1073-CONFIHA |
| نویسندگان |
|
علی محمد نژاد نشلی *1، آریا سهراب نیا2، مهدی اسمعیلی ورکی3 1دانشجوی کارشناسی علوم و مهندسی آب، دانشگاه گیلان 2دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و مهندسی آب دانشگاه گیلان 3دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه گیلان |
| چکیده مقاله |
| رودخانه‌های عبوری از مناطق شهری، علاوه بر انتقال جریان، هم‌زمان با سیلاب رودخانه‌ای و رواناب بارش‌های شهری روبه‌رو هستند. گسترش سطوح نفوذناپذیر حجم و دبی رواناب را افزایش می‌دهد و به دلیل محدودیت ظرفیت شبکه‌های جمع‌آوری و زهکشی، شرایط جریان در رودخانه تغییر کرده و خطر سرریز و آب‌گرفتگی بالا می‌رود. این مطالعه با استفاده از مدل HEC-RAS، تأثیر برهم‌کنش رواناب شهری و سیلاب رودخانه‌ای را بر مشخصه‌های هیدرولیکی و سطح ایمنی رودخانه گوهررود در محدوده شهر رشت ارزیابی کرده است. هندسه رودخانه با ۶۲ مقطع عرضی معرفی و ضرایب زبری مانینگ در چهار بازه هیدرولیکی تعیین شد؛ سپس شبیه‌سازی در حالت‌های جریان ماندگار و غیرماندگار انجام گرفت. برای بررسی اثر هم‌زمان دو منبع جریان، سیلاب رودخانه‌ای با دوره‌های بازگشت ۲، ۵، ۱۰ و ۲۵ سال با رواناب شهری با دوره‌های بازگشت ۲، ۵ و ۱۰ سال در سناریوهای گوناگون ترکیب شد. بر اساس نتایج، در بحرانی‌ترین سناریو ۴۵ درصد از طول رودخانه (حدود ۶ کیلومتر) در جریان ماندگار و ۳۷ درصد (حدود ۴/۹۴ کیلومتر) در جریان غیرماندگار ناایمن است. همچنین، شبیه‌سازی غیرماندگار نشان داد که حتی ترکیب جریان‌هایی با دوره بازگشت کم نیز ممکن است در برخی مقاطع تراز آب را بالا ببرد و به سرریز منجر شود. بنابراین، سنجش ظرفیت هیدرولیکی رودخانه‌های شهری تنها بر پایه سیلاب رودخانه‌ای تصویر دقیقی از خطر واقعی ارائه نمی‌دهد و اثر هم‌زمان رواناب شهری باید در تحلیل‌ها لحاظ شود. مدیریت رواناب شهری، تقویت ظرفیت زهکشی و اصلاح مقاطع بحرانی می‌تواند به کاهش خطر سرریز و بهبود ایمنی رودخانه گوهررود کمک کند. |
| کلیدواژه ها |
| سیلاب شهری، گوهررود، HEC-RAS، جریان غیرماندگار، جریان ماندگار |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
