ساماندهی زهکش‌های کشاورزی به منظور دفع رواناب شهری (مطالعه موردی: شهر منتظران، دزفول)
کد مقاله : 1076-CONFIHA
نویسندگان
سید زانیار نیک خواه1، هومن خیبر *1، جواد احدیان2، سید امیرمحمد علم الهدایی3
1دکتری گرایش سازه های آبی، گروه سازه های آبی، دانشکده علوم آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران
2استاد گروه سازه های آبی، دانشکده علوم آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران
3دانشجوی کارشناسی رشته علوم و مهندسی آب، دانشکده علوم آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران
چکیده مقاله
گسترش شهرهای کوچک در دشت‌های آبیاری‌شده خوزستان باعث شده زهکش‌های کشاورزی، علاوه بر کارکرد اصلی، به مسیر دفع رواناب سطحی شهری تبدیل شوند. این پژوهش امکان استفاده از زهکش خاکی جنوب منتظران (دزفول) را بررسی کرده است. حوضه‌ای به مساحت ۱/۸ کیلومترمربع به سه زیرحوضه تقسیم و زمان تمرکز ۰/۵۷ تا ۰/۶۵ ساعت برآورد شد. با روش SCS (CN=97) و منحنی‌های IDF صفی‌آباد، دبی اوج ۱۰ساله مجموعاً ۵/۲ مترمکعب بر ثانیه (۲۹ لیتر بر ثانیه در هکتار) به‌دست آمد. روش منطقی با C=0/65 مقدار ۱۲/۵ مترمکعب بر ثانیه داد که معادل ضریب رواناب ۰/۲۷ است؛ تفاوت عمدتاً ناشی از زمان اوج و حساسیت CN است. کانال بتنی سرپوشیده ۳/۰×۷/۲ متر با شیب ۰/۰۰۰۶ ظرفیتی حدود ۱۴/۹ مترمکعب بر ثانیه دارد و حتی دبی ۲۰۰ساله را بدون فشار عبور می‌دهد. زهکش خاکی موجود (طول ۱ کیلومتر، عرض ۱۰ متر، عمق ۳ متر) پس از لایروبی ظرفیت ۱۰/۹ مترمکعب بر ثانیه دارد، اما در وضعیت مسدود کنونی به ۱/۷ مترمکعب بر ثانیه (۲۵ درصد دبی طراحی) کاهش می‌یابد. دبی واحد طراحی شهری ۱۰ تا ۲۳ برابر ضریب زهکشی کشاورزی و عرض اشغال زهکش خاکی ۳/۳ برابر کانال سرپوشیده است. بنابراین ساماندهی زهکش برای کاربری شهری به کنترل سرعت و برنامه نگهداری نیاز دارد.
کلیدواژه ها
زهکش کشاورزی، رواناب شهری، ضریب رواناب، روش SCS، روش منطقی، شهر منتظران
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر