| نقش ویژگی‌های زمین‌شناسی، رسوب‌شناسی و ژئوشیمیایی سازند قرمز بالایی در تولید و انتقال بالقوه رسوبات کانه‌دار به سامانه رودخانه قزل‌اوزن، منطقه ماهنشان–میانه |
| کد مقاله : 1083-CONFIHA |
| نویسندگان |
|
صفورا شاکری *1، محسن رنجبران1، میر علی اصغر مختاری2 1دانشکده زمین شناسی- دانشکدگان علوم- دانشگاه تهران 2گروه زمین شناسی- دانشکده علوم- دانشگاه زنجان |
| چکیده مقاله |
| رودخانه قزل‌اوزن یکی از سامانه‌های رودخانه‌ای مهم شمال‌غرب ایران است که در بخش‌هایی از مسیر خود از میان واحدهای رسوبی میوسن و رخنمون‌های کانه‌دار سازند قرمز بالایی عبور می‌کند. این سازند در منطقه ماهنشان–میانه، شامل تناوبی از ماسه‌سنگ، سیلت‌سنگ، مارن و سنگ‌های تبخیری است و در برخی بخش‌ها میزبان کانه‌زایی مس، سرب و روی است. هدف این پژوهش، بررسی نقش ویژگی‌های زمین‌شناسی و ژئوشیمیایی این واحدها در تولید بالقوه بار رسوبی غنی از عناصر فلزی و ارتباط احتمالی آن با سامانه رودخانه قزل‌اوزن است، و به این منظو، ویژگی‌های صحرایی و سنگ‌شناسی واحدهای تخریبی سازند قرمز بالایی همراه با نتایج آنالیزهای ژئوشیمیایی بررسی شد. با توجه به تمرکز پژوهش بر سامانه رودخانه‌ای، نتایج به درصد وزنی عناصر Cu،Pb و Zn محدود شد. مقادیر Cu از کمتر از 0.05 تا 12.64 درصد وزنی، Pb از کمتر از 0.05 تا 33.38 درصد وزنی و Zn از کمتر از 05/00.05 تا 2.13 درصد وزنی متغیر است. بیشترین مقادیر Cu در نمونه‌های کانه‌دار مس و بیشترین مقادیر Pb و Zn در نمونه‌های کانه‌دار سرب–روی مشاهده شد. این نتایج، رخنمون‌های کانه‌دار سازند قرمز بالایی را به‌عنوان منابع بالقوه فلزات در حوضه آبریز قزل‌اوزن معرفی می‌کند. بااین‌حال، ارزیابی نقش آن‌ها در غنی‌شدگی فلزی رسوبات رودخانه به نمونه‌برداری مستقیم از آب و رسوبات در امتداد مسیر جریان نیاز دارد. این یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای مطالعات آتی درباره کیفیت آب و رسوبات رودخانه و ارتباط آن با زمین‌شناسی حوضه باشد. |
| کلیدواژه ها |
| رسوب‌کانه‌دار، ژئوشیمی، سازند قرمز بالایی، قزل‌اوزن، ماهنشان–میانه |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
