| تاب‌آوری هیدرولیکی رودخانه دز در گذار خشکسالی–سیلاب |
| کد مقاله : 1096-CONFIHA (R1) |
| نویسندگان |
|
سارا بنی نعیمه *1، یعقوب گاطع زاده1، داریوش بهارلویی2 1کارشناس سازمان آب و برق خوزستان 2مدیریت نواوری-سازمان اب و برق خوزستان |
| چکیده مقاله |
| تغییر اقلیم در مناطق خشک و نیمه‌خشک فقط به تغییر میانگین بارش و رواناب محدود نیست، بلکه می‌تواند توالی و سرعت گذار میان حالات حدی هیدرولوژیکی را نیز دگرگون سازد. گذار سریع از خشکسالی به سیلاب (DTF) نمونه‌ای از رخدادهای مرکب و متوالی است که به دلیل تغییر ناگهانی وضعیت جریان، می‌تواند آثار شدیدتری نسبت به بررسی مستقل خشکسالی یا سیلاب ایجاد کند. هدف پژوهش حاضر توسعه یک چارچوب یکپارچه برای ارزیابی تاب‌آوری هیدرولیکی رودخانه دز در برابر گذار خشکسالی–سیلاب تحت شرایط اقلیمی غیرایستا است. برای این منظور، شواهد هیدرولوژیکی و اقلیمی منتشرشده برای حوضه دز با روش‌های شناسایی DFAA، سناریوهای CMIP6 و مدل‌سازی هیدرولیکی جریان غیرماندگار تلفیق شد. مطالعات معتبر نشان داده‌اند که حوضه دز در دوره ابزاری با فراوانی قابل توجه جریان‌های حدی بالا و پایین مواجه بوده و بازسازی حدود ۵۰۰ ساله دبی نیز وجود هر دو انتهای رژیم جریان را تأیید می‌کند. همچنین نتایج CMIP6 موجود برای حوضه عدم‌قطعیت معناداری را نشان می‌دهد؛ در یک مطالعه برای دوره ۲۰۱۵–۲۰۴۳ افزایش بارش ۲۰٫۸ و ۳۳٫۲ درصد در دو مدل، همزمان با تغییر دبی به‌ترتیب ۱۵ درصد کاهش و ۱۶ درصد افزایش گزارش شده است. بر این اساس، پژوهش حاضر به جای اتکا به یک آینده قطعی، رویکرد چندمدلی را پیشنهاد می‌کند. نوآوری اصلی، تعریف شاخص تاب‌آوری هیدرولیکی HRI بر پایه عمق جریان، سرعت، تنش برشی بستر، توان جریان، گستره آبگرفتگی و زمان بازیابی است. این شاخص برای مقایسه بازه‌های رودخانه، سناریوهای اقلیمی و سیاست‌های بهره‌برداری قابل استفاده است. |
| کلیدواژه ها |
| رودخانه دز؛ تغییر اقلیم، گذار خشکسالی–سیلاب، تاب‌آوری هیدرولیکی، CMIP6 |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
