| تحلیل شوری و کیفیت آب رودخانه قزل‌اوزن با استفاده از شاخص‌های IRWQI و NSFWQI در شرایط نوسان دبی (مطالعه موردی سرشاخه طارم) |
| کد مقاله : 1124-CONFIHA |
| نویسندگان |
|
هادی مدبری *1، حسین حکیمی2، مرتضی کریمی3، ماهان قصابزاده4 1استادیار گروه پایش منابع آب پژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی 2کارشناس کنترل و پایداری، وزارت نیرو- شرکت سهامی آب منطقه‌ای گیلان 3پژوهشگر گروه پایش منابع آب پژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی 4دانشجوی دکترا گروه مهندسی عمران دانشگاه گیلان |
| چکیده مقاله |
| شوری آب یکی از چالش‌های جدی مدیریت منابع آب در حوضه آبریز قزل‌اوزن است که در سال‌های اخیر با کاهش دبی جریان تشدید شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی کیفیت و شوری آب سرشاخه طارم رودخانه قزل‌اوزن و تحلیل ارتباط آن با نوسانات دبی انجام شد. داده‌های کیفی فصلی سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵ شامل پارامترهای فیزیکی، شیمیایی و میکروبی مورد استفاده قرار گرفت و شاخص‌های NSFWQI و IRWQI محاسبه شدند. نتایج نشان داد که کیفیت آب در بیشتر فصول در طبقه متوسط تا نسبتاً بد قرار دارد و در بهار ۱۴۰۴ با کاهش دبی به حدود ۵ مترمکعب بر ثانیه، شاخص IRWQI به کمترین مقدار ۲۶/۲ و هدایت الکتریکی به بالاترین مقدار ۴۴۱۰ میکروزیمنس بر سانتی‌متر رسید. مقایسه دو شاخص نشان داد که IRWQI به دلیل وزن بالای پارامترEC نسبت به شوری حساسیت بیشتری دارد و افت کیفیت را دقیق‌تر منعکس می‌کند. همچنین افزایش BOD و COD در دوره‌های کم‌آبی نشان‌دهنده کاهش توان خودپالایی رودخانه بود. خشک شدن رودخانه در تابستان ۱۴۰۲ و ۱۴۰۴ بحرانی‌ترین وضعیت هیدرولوژیکی منطقه را رقم زد. بر این اساس، کنترل برداشت آب، مدیریت زهکش‌های کشاورزی و پایش مستمر کیفیت آب با تمرکز بر پارامتر EC به‌عنوان راهکارهای مدیریتی پیشنهاد می‌شود. |
| کلیدواژه ها |
| شوری، کیفیت آب، قزل‌اوزن، IRWQI، NSFWQI، نوسان دبی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
