| مدیریت یکپارچه بار شوری رودخانه قزل‌اوزن: چارچوب شناسایی منابع، بهره‌برداری تطبیقی و ارزیابی چندمعیاره‌ی راهکارهای علاج‌بخشی |
| کد مقاله : 1156-CONFIHA |
| نویسندگان |
|
محمدحسین مسننی * مربی مرکز آموزش علمی کاربردی راشا کاسپین ایرانیان |
| چکیده مقاله |
| شوری قزل‌اوزن را باید یک مسئله‌ی هیدرولیکی دید: غلظت نمک در هر مقطع، حاصل نسبت بار نمک ورودی به دبی جریان است و با فصل، بهره‌برداری از مخازن و برداشت‌های کشاورزی تغییر می‌کند. این مقاله چارچوبی سه‌مرحله‌ای برای کاهش شوری ورودی به مخزن سد سفیدرود ارائه می‌دهد: (۱) تفکیک سهم سرشاخه‌ها و منابع در بار نمک با ترازنامه‌ی جرمی و مدل QUAL2K ، (۲) بهره‌برداری تطبیقی که رهاسازی رقیق‌ساز را بر پایه‌ی شوری لحظه‌ای تنظیم می‌کند، و (۳) مداخله‌ی نقطه‌ای فقط در کانون‌های بحرانی. پنج راهکار علاج‌بخشی و بسته‌ی ترکیبی با پنج معیار وزن‌دار مقایسه شدند. بسته‌ی ترکیبی با امتیاز ۳٫۸۰ از ۵ بالاتر از بهترین راهکار منفرد (۳٫۵۰) قرار گرفت و در ۲۰٬۰۰۰ آزمون تصادفی وزن‌ها، در ۹۳٫۶ درصد موارد رتبه‌ی اول و در همه‌ی موارد یکی از دو رتبه‌ی برتر را داشت. تحلیل جرمی نشان می‌دهد دبی رقیق‌سازی لازم با فاصله‌ی غلظت از هدف رابطه‌ی خطی دارد، پس مهار منبع شور از نظر آبی ارزان‌تر از رقیق‌سازی دائمی است. نتایج بر پایه‌ی داده‌های منتشرشده و امتیازدهی کارشناسی اولیه است و در فاز بعد با پایش میدانی واسنجی می‌شود. |
| کلیدواژه ها |
| شوری رودخانه، قزل‌اوزن، بار نمک، رقیق‌سازی، بهره‌برداری تطبیقی، تحلیل چندمعیاره، QUAL2K |
| وضعیت: پذیرفته شده |
