| از هیدرولیک جریان تا بهره‌وری آب: بررسی راهکارهای بهینه‌سازی آبیاری جویچه‌ای در کشاورزی ایران |
| کد مقاله : 1164-CONFIHA |
| نویسندگان |
|
مهدی دلقندی * گروه آب و خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود. |
| چکیده مقاله |
| محدودیت منابع آب در مناطق خشک و نیمه‌خشک، ضرورت بهبود عملکرد هیدرولیکی سامانه‌های آبیاری سطحی را افزایش داده است. آبیاری جویچه‌ای، با وجود سادگی اجرا و کاربرد گسترده در کشاورزی، در صورت طراحی و مدیریت نامناسب می‌تواند با تلفات ناشی از نفوذ عمقی و رواناب انتهایی، کاهش یکنواختی توزیع و وقوع کم‌آبیاری همراه شود. هدف این پژوهش، مرور ساختارمند مطالعات مرتبط با راهکارهای طراحی و مدیریت بهینه آبیاری جویچه‌ای، با تأکید بر ارتقای بهره‌وری آب و کاربرد آن‌ها در شرایط کشاورزی ایران است. بدین منظور، مطالعات منتخب در هفت محور شامل مدیریت دبی ورودی و زمان قطع جریان، طراحی هندسی و توپوگرافی جویچه، آبیاری موجی و یک‌درمیان، مدیریت رواناب، ویژگی‌های نفوذ خاک و زبری هیدرولیکی، شبیه‌سازی و بهینه‌سازی و پیامدهای زراعی و اقتصادی بررسی و مقایسه شدند. نتایج نشان می‌دهند که عملکرد آبیاری به تعامل میان متغیرهای هیدرولیکی، هندسه جویچه و ویژگی‌های خاک وابسته است. همچنین، مدل‌های آبیاری سطحی امکان ارزیابی عملکرد و مقایسه سناریوهای مختلف طراحی و بهره‌برداری را فراهم می‌کنند؛ هرچند اعتبار نتایج به کیفیت داده‌های ورودی و واسنجی مدل وابسته است. در مجموع، ارزیابی مزرعه‌ای، شبیه‌سازی معتبر و انتخاب راهکار متناسب با شرایط محلی می‌توانند زمینه کاهش تلفات آب و بهبود عملکرد سامانه را فراهم کنند. |
| کلیدواژه ها |
| هیدرولیک جریان‌های سطحی، آبیاری جویچه‌ای، راندمان کاربرد آب، مدل‌سازی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
