| ارزیابی قابلیت اطمینان برآوردهای ماهواره‌ای بارش در ردیابی وقایع حدی سیل‌زا و واکاوی پیشران‌های ترمودینامیکی خطا در اقلیم فراخشک |
| کد مقاله : 1186-CONFIHA |
| نویسندگان |
|
مهرناز ایمانی مقدم * دانشگاه آزاداسلامی واحدقائمشهر |
| چکیده مقاله |
| پایش دقیق رخدادهای بارش سنگین و سیل‌آسا در مناطق خشک و فراخشک به دلیل محدودیت شدید شبکه‌های پایش زمینی و رژیم رگباری سامانه‌ها، با عدم قطعیت‌های هیدرولوژیکی عمیقی روبرو است. در این تحقیق، کارایی داده‌های بارش روزانه دو محصول ماهواره‌ای چندسنجنده‌ای نسل جدید شامل سامانه پردازش یکپارچه بارش ماهواره‌ای (IMERG نسخه نهایی ۷) و نقشه جهانی بارش ماهواره‌ای (GSMaP) در مواجهه با وقایع حدی بارشی و سیل‌زا در بازه زمانی طولانی‌مدت ۱۸ ساله (۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ میلادی، مشتمل بر ۶۸۷۶ روز) بر پایه آمار ایستگاه سینوپتیک بیرجند مورد ارزیابی جامع قرار گرفت. بررسی پیوسته داده‌ها نشان داد که اگرچه هر دو محصول روند کلی فصلی را شناسایی می‌کنند، اما در شرایط وقوع بارش‌های سنگین سیل‌زا (بزرگتر مساوی ۱۰ میلی‌متر) دچار کم‌برآوردی شدید می‌شوند، به‌گونه‌ای که اریبی نسبی ماهواره آی‌مرج به ۹/۵۳- درصد و ماهواره جی‌اس‌مپ به ۴/۴۴- درصد بالغ می‌گردد. ارزیابی آشکارسازی طبقات بارشی نشان داد که آی‌مرج در آستانه‌های اولیه حساسیت و ردیابی بالاتری دارد (احتمال ردیابی ۷۶۳/۰ در برابر ۶۱۸/۰)، اما با ورود به آستانه‌های سیل‌آسا، نرخ هشدار کاذب آن از ۵۳۷/۰ فراتر می‌رود. در مقابل، جی‌اس‌مپ با ثبت شاخص موفقیت بحرانی ۲۶۲/۰ در وقایع سیلابی، پایدارتر عمل می‌کند. واکاوی چگالی توأم دوبعدی و همبستگی نشان داد که خطاهای برآورد به شدت تحت حاکمیت متغیرهای ترمودینامیکی شامل رطوبت نسبی جو و دمای بیشینه قرار دارند و رخداد پدیده تبخیر زیر ابر (ویرگا) عامل اصلی جهش خطا است، در حالی که پارامتر دینامیکی باد تأثیر آماری معنی‌داری بر رفتار خطا ندارد. |
| کلیدواژه ها |
| بار رسوب معلق، منحنی سنجه رسوب، هیدرولیک سیلاب، حوضه آبخیز تجن، فرسایش‌پذیری |
| وضعیت: پذیرفته شده |
