ارزیابی تعادل یونی و تحلیل رخساره‌های هیدروشیمیایی آب زیرزمینی دشت قروه–دهگلان با استفاده از خطای توازن بار الکتریکی و نمودار پایپر
کد مقاله : 1196-CONFIHA
نویسندگان
نشاط جهان نمایی *1، امید کریمی2، بختیار کریمی3
1فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد علوم ومهندسی آب دانشگاه کردستان
2فارغ التحصیل مقطع دکتری مهندسی منابع آب، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان
چکیده مقاله
آبخوان دشت قروه–دهگلان در استان کردستان، به‌دلیل نقش منابع آب زیرزمینی در تأمین نیازهای آبی منطقه، از اهمیت هیدروژئوشیمیایی قابل‌توجهی برخوردار است. این پژوهش با هدف ارزیابی تعادل یونی و بررسی ویژگی‌ها و تغییرات فصلی رخساره‌های هیدروشیمیایی آب زیرزمینی در یک دوره آماری ۳۲ ساله انجام شد. بدین منظور، داده‌های شیمیایی مربوط به ۶۹ حلقه چاه در فاصله سال‌های ۱۳۷۲ تا ۱۴۰۳ شمسی، شامل نمونه‌های دوره‌های تر و خشک، مورد بررسی قرار گرفت. به‌منظور ارزیابی سازگاری داده‌های شیمیایی، خطای موازنه بار الکتریکی (CBE) محاسبه و برای شناسایی و مقایسه رخساره‌های هیدروشیمیایی، سه نمودار پایپر برای کل نمونه‌ها و دوره‌های تر و خشک ترسیم شد. نتایج نشان داد 5/82 درصد نمونه‌ها دارای خطای موازنه بار کمتر از ۵ درصد و 5/17درصد در محدوده قابل‌قبول ۵ تا ۱۰ درصد قرار دارند و هیچ‌یک از نمونه‌ها از آستانه مجاز ۱۰ درصد تجاوز نکرده‌اند. همچنین، رخساره کلسیم–منیزیم–بی‌کربنات (Ca–Mg–HCO₃) با فراوانی 45/95 درصد در کل نمونه‌ها، رخساره غالب هیدروشیمیایی منطقه شناسایی شد. این رخساره در دوره‌های خشک و تر به‌ترتیب 06/95و 83/95 درصد نمونه‌ها را شامل می‌شود. بررسی ترکیب کاتیونی و آنیونی نیز بر غلبه تیپ کلسیمی با فراوانی 30/74 درصد و تیپ بی‌کربناته و کربناته با فراوانی 69/96 درصد تأکید دارد. در مجموع، نتایج بیانگر پایداری الگوی غالب هیدروشیمیایی آب زیرزمینی دشت قروه–دهگلان در دو دوره تر و خشک و غلبه رخساره کلسیم–منیزیم–بی‌کربنات در طول دوره آماری مورد بررسی است.
کلیدواژه ها
آب زیرزمینی، تعادل یونی، رخساره هیدروشیمایی، خطای موازنه بار الکتریکی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر