ارزیابی عملکرد هیدرولیکی و مقایسه فنی–اقتصادی گزینه‌های مدیریت ریسک سیلاب در سکونتگاه‌های روستایی؛ مطالعه موردی: روستای دکاموند
کد مقاله : 1198-CONFIHA
نویسندگان
مهسا محمودی *1، فاطمه فلاحتی2
1پژوهشگر گروه مخاطرات آب و هواشناختی مؤسسه پژوهشی سوانح طبیعی
2عضو هیئت علمی و مدیر گروه مخاطرات آب و هواشناختی مؤسسه پژوهشی سوانح طبیعی
چکیده مقاله
این پژوهش با اتکا به مطالعات مدیریت ریسک روستای دکاموند در استان لرستان، عملکرد هیدرولیکی کانال‌سازی و رویکرد کم‌مداخله سازگاری با سیلاب را از منظر کاهش ریسک و تاب‌آوری مقایسه می‌کند. شبیه‌سازی جریان دوبعدی غیرماندگار در نرم‌افزار HEC-RAS با دبی اوج سیلاب 50 ساله معادل 45.3 مترمکعب برثانیه انجام شده و بارش طراحی نیز به دامنه اعمال شده است. در وضعیت موجود، عمق آب‌گرفتگی پیرامون ساختمان‌های بالادست و پایین‌دست جاده به‌ترتیب حدود 2.2 و 1.9 متر گزارش شد. سناریوی منتخب شامل 1365 متر کانال سنگ‌وملاتی و هفت حوضچه استهلاک انرژی آب‌گرفتگی مجاور ساختمان‌ها را کاهش داد. هزینه اولیه کانال‌سازی حدود 54 میلیارد تومان، بدون تملک اراضی، در برابر 3 تا 5 میلیارد تومان برای گزینه تملک اراضی برآورد شد. با این حال با استناد به تعاملات اجتماعی، طرح مدیریت ریسک ارائه شده قابل توجیه است. نبود شبیه‌سازی هم‌مبنای گزینه دوم، قضاوت قطعی درباره برتری آن را محدود می‌کند و بررسی هزینه چرخه عمر، خطر باقیمانده و ظرفیت سازگاری را ضروری می‌سازد.
کلیدواژه ها
مدیریت ریسک سیلاب، مدل‌سازی دوبعدی، HEC-RAS، کانال‌سازی، سازگاری با سیلاب، تاب‌آوری سکونتگاه
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی